Islam bukan agama yang memuja perang. Islam mengiktiraf perdamaian, bahkan membuka ruang kepada gencatan senjata apabila wujud kecenderungan yang benar ke arah keamanan. Namun, Islam juga tidak menerima perdamaian yang dibina atas penipuan, penghinaan dan penghapusan maruah pihak yang dizalimi.
Dalam Surah al-Anfal ayat 61, Allah SWT menyebut bahawa jika pihak musuh cenderung kepada perdamaian, maka umat Islam juga perlu cenderung kepadanya dan bertawakal kepada Allah. Ayat ini menunjukkan keseimbangan luar biasa dalam Islam. Umat Islam tidak disuruh menjadi agresif tanpa sebab, tetapi juga tidak diminta menjadi naif di hadapan tipu daya politik.
Kupasan dalam teks menekankan bahawa perjanjian damai bukan perkara ringan. Ia menuntut kejujuran, keadilan dan jaminan maruah. Dalam konteks Palestin, rundingan, gencatan senjata dan proses diplomasi sering menjadi gelanggang yang rumit. Di atas kertas, ia kelihatan seperti usaha mencari damai. Namun dalam realiti politik, ia boleh digunakan untuk membeli masa, menyusun semula kekuatan atau menekan pihak yang lebih lemah.
Di sinilah umat Islam perlu mempunyai kecerdasan politik. Kecintaan kepada damai tidak boleh menjadikan kita buta terhadap muslihat. Pada masa yang sama, kemarahan terhadap kezaliman tidak boleh menjadikan kita menolak setiap usaha diplomasi. Islam menuntut keseimbangan: membuka pintu damai, tetapi tidak menyerahkan maruah; menerima rundingan, tetapi tidak melupakan keadilan; bertawakal kepada Allah, tetapi tetap membaca strategi manusia.
Perdamaian yang benar mestilah mengiktiraf hak rakyat Palestin terhadap tanah air, keselamatan, kehidupan bermaruah dan kebebasan daripada penindasan. Jika perdamaian hanya bermaksud menghentikan suara pihak tertindas tanpa menghapuskan akar kezaliman, maka ia bukan damai yang sebenar. Ia hanyalah senyap yang dipaksa.
Teks tersebut juga mengangkat peranan negara dan pihak perantara seperti Qatar dan Mesir dalam proses rundingan. Namun, ia turut mengingatkan bahawa pihak perantara berhadapan cabaran besar apabila pihak yang dominan tidak benar-benar jujur. Ini menunjukkan bahawa diplomasi memerlukan kekuatan moral dan kekuatan strategi. Tanpa kedua-duanya, perdamaian mudah menjadi alat pihak yang lebih berkuasa.
Dalam kerangka Islam, maruah bukan perkara sampingan. Ia sebahagian daripada tujuan syariah. Nyawa perlu dipelihara, agama perlu dijaga, akal perlu dibimbing, harta perlu dilindungi dan keturunan perlu dipertahankan. Maka sebarang perjanjian yang mengorbankan maruah manusia tertindas tidak boleh dianggap sebagai penyelesaian hakiki.
Palestin mengajar dunia bahawa damai tanpa keadilan hanyalah penangguhan kepada konflik yang lebih panjang. Gencatan senjata yang tidak menyentuh akar penjajahan tidak akan menyembuhkan luka sejarah. Rundingan yang tidak mengiktiraf hak rakyat tertindas hanya akan melahirkan kekecewaan baharu.
Maka umat Islam perlu membina kefahaman yang matang tentang perdamaian. Kita mesti menjadi umat yang mencintai damai, tetapi tidak mudah ditipu. Kita mesti menjadi umat yang menolak kezaliman, tetapi tidak hilang adab. Kita mesti menjadi umat yang berani bersuara, tetapi tetap berpandu kepada wahyu.
Sumber : KULIAH TAFSIR TANWIRI
